25 Sốt lợi hay hại? Có nhất thiết phải hạ sốt không? | Vinmec mới nhất

Nhìn chung, khi gặp phải bệnh nhân lên cơn sốt, có hai trường phái xử trí: một là điều trị hạ sốt và hai là cứ để nó diễn ra.

3.1. Quan điểm cần điều trị hạ sốt

Những người ủng hộ việc điều trị hạ sốt đưa ra 2 giả thuyết để trả lời cho câu hỏi “Tại sao phải hạ sốt?”, tuy nhiên cả hai đều chưa được kiểm chứng bằng thực nghiệm:

  1. Sốt là tình trạng có hại cho cơ thể.
  2. Ức chế cơn sốt sẽ làm giảm tác dụng có hại của nó.

Một điều khiến cho nhiều nhà nghiên cứu phải cân nhắc trước khi điều trị sốt là tổng chi phí điều trị vượt quá lợi ích đem lại cho bệnh nhân. Tuy nhiên, lại một lần nữa, kết luận này cần phải được xem xét và tính toán chính xác hơn.

Hiện nay trên lâm sàng, chỉ có một tình huống bệnh nhân chắc chắn cần được điều trị hạ sốt tích cực là trong chấn thương não cấp tính. Ngoài ra, ngay cả khi xử lý những cơn sốt co giật ở trẻ em cũng không khuyến khích việc sử dụng thuốc hạ sốt vì điều trị dự phòng với thuốc hạ sốt không làm giảm tái phát cơn co giật, động kinh.

Giảm sốt thông qua biện pháp làm mát trong phòng ICU đã được ghi nhận lại trong một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng và được chứng minh là có đem lại lợi ích cho những bệnh nhân bị sốc nhiễm trùng dẫn đến giảm tác dụng của thuốc vận mạch và tử vong. Trong khi đó, hầu hết các nghiên cứu khác liên quan đến vai trò của việc hạ sốt đều cho kết quả không mấy khả quan. Trên lý thuyết, chỉ những bệnh nhân bị sốt do mắc bệnh nặng hoặc những người gặp phải căng thẳng nghiêm trọng về tâm sinh lý mới có thể đạt được nhiều lợi ích từ việc hạ sốt, song cho tới nay vẫn chưa có nhiều bằng chứng để đi đến một kết luận rõ ràng về việc tại sao phải uống thuốc hạ sốt.

3.2. Quan điểm để cơn sốt qua đi một cách tự nhiên

Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng sốt là một cơ chế để bảo vệ cơ thể bằng việc tăng cường chức năng của tế bào miễn dịch và thúc đẩy tiêu diệt tác nhân gây hại. Trải qua nhiều thập kỷ, một số nghiên cứu đã ủng hộ giả thuyết này.

Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng nghiên cứu tác động của việc hạ sốt đối với những bệnh nhân có triệu chứng sốt trong tình huống nguy kịch được công bố vào năm 2005 cho thấy bằng chứng ủng hộ quan điểm này. Cụ thể, khi so sánh nhóm bệnh nhân được điều trị hạ sốt tích cực bằng thuốc từ sớm với nhóm chỉ bắt đầu hạ sốt khi thân nhiệt tăng cao đến mức nghiêm trọng thì những trường hợp để cơn sốt diễn ra một cách tự nhiên được ghi nhận có số ca tử vong ít hơn hẳn.

Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng khác được thực hiện trên những bệnh nhân đang trong tình huống nguy kịch có biểu hiện sốt ≥ 38,5 °C (không có biến chứng loạn thần kinh hoặc thiếu oxy nặng) đã không thể kết luận được vai trò và nguyên nhân tại sao phải hạ sốt. Theo đó, kết quả thử nghiệm cho thấy giữa hai nhóm có và không có điều trị hạ sốt, không có sự khác biệt đáng kể về khả năng tái phát sốt, mức độ nhiễm trùng, sự cần thiết phải điều trị bằng kháng sinh, tỷ lệ phải nằm viện và thời gian nằm viện của bệnh nhân.